Dignitaries Resolve to Continue Promoting Gandhian Thought

Chhatrapati Sambhajinagar, October 9: The Second All India Gandhi Literature Conference, jointly organised by Mahatma Gandhi Mission and Maharashtra Gandhi Smarak Nidhi, concluded at Dr. Kumar Saptarshi Sahityanagari, MGM Sports Stadium, in the presence of distinguished delegates from India and abroad. Representatives from more than 25 countries participated in the two-day conference.

The valedictory ceremony was attended by Tushar Gandhi, President of the Mahatma Gandhi Foundation; Gandhian thinker Prof. Dr. M. P. Mathai; Conference President Prof. Dr. Vivek Sawant; Reception President Shri Ankushrao Kadam; Prof. Dr. Vilas Sapkal, Vice-Chancellor of MGM University; Prof. Dr. N. Panchanatham, Vice-Chancellor of Gandhigram Rural Institute; former Vice-Chancellor Prof. Dr. Sudhir Gavhane; Anwar Rajan, Secretary of Maharashtra Gandhi Smarak Nidhi; trustee Laxmikant Deshmukh; Commander Bhushan Devan; Dr. Annamalai; Bibhuti Kumar Mishra; Prof. Dr. Riyas Sulaima Lebbe; Gena Edwards; Dr. Rekha Shelke, Dean; Dr. John Chelladurai, Dean; Dr. Machhindra Gorde; Prof. Sanjay Mohad; and other eminent personalities from diverse fields.

During the ceremony, four books—Reimagining Gandhi Through Literature, Gandhian Constructive Programme and Institution Building, All Are Not Born Leaders and Gandhi’s World View—were released by the dignitaries. Winners of various competitions organised as part of the conference were also felicitated. Prof. Dr. Rihana Sayyad compered the programme, while Dr. Rekha Shelke proposed the vote of thanks. The ceremony concluded with the national anthem.

Key Perspectives Shared at the Valedictory Session

Tushar Gandhi observed that society often dwells on the past but does not speak sufficiently about the present. Regardless of the achievements of the past in cultural and industrial development, he said, society must be assessed on the basis of its present circumstances. He urged writers to portray reality fearlessly through their work, even when it is uncomfortable, emphasising that literature reflects the present. He recalled that Mahatma Gandhi had conveyed a similar message to writers. He further stated that those who believe in democracy have a responsibility to stand alongside young people and channel their energy constructively. He also appealed to people to extend support, from their respective locations, to the protest being held at Jantar Mantar.

Prof. Dr. M. P. Mathai congratulated MGM University on organising the Second All India Gandhi Literature Conference and appreciated the book releases held during the event. Referring to the participation of Generation Z in the protest at Jantar Mantar, he noted that young people today are asking whether Gandhi’s ideals remain possible and whether they can be practised in everyday life. He stressed that these questions must be answered positively. Mahatma Gandhi presented his ideas to the world only after satisfying himself that they could be practised. Gandhian philosophy, therefore, is not limited to theoretical principles but can be lived and experienced in practice.

Prof. Dr. Vivek Sawant, Conference President, said that MGM University had successfully brought together a large gathering committed to keeping Mahatma Gandhi’s ideas alive. He recalled veteran thinker Dr. Kumar Saptarshi, who initiated this innovative conference, and acknowledged his contribution to the initiative.

Shri Ankushrao Kadam, Reception President, expressed gratitude to all the dignitaries and delegates who travelled from India and abroad to participate in the conference. He said the two days spent reflecting on Gandhian philosophy had passed remarkably quickly and thanked everyone who contributed to the event’s success. He emphasised that the conference was not an end but the beginning of continued efforts to promote Gandhian thought.

Prof. Dr. Riyas Sulaima Lebbe from Sri Lanka expressed his happiness at participating in the conference and thanked MGM University for publishing his research on Mahatma Gandhi. He observed that Gandhi’s philosophy was equally relevant to Sri Lanka and acknowledged India’s valuable support to the country, including its contribution towards peace.

Bibhuti Kumar Mishra described the conference as a remarkable and enriching experience, noting that participants had gained valuable insights. He acknowledged the contributions of the many individuals whose collective efforts ensured the success of the event.

Commander Bhushan Devan observed that growing greed and excessive desire were at the root of many problems facing the world. He emphasised that Mahatma Gandhi’s philosophy could guide society in addressing these challenges. While progress was necessary, he cautioned against allowing greed to drive development and urged participants to incorporate Gandhian principles into their daily lives.

Gena Edwards described participation in the conference as an honour and said the experience had further inspired her to work for peace. She emphasised that Gandhi’s philosophy and vision continue to inspire people worldwide and guide efforts towards peace and coexistence.

Anwar Rajan, Secretary of Maharashtra Gandhi Smarak Nidhi, said the two-day conference had facilitated in-depth discussions on a wide range of subjects. He noted that while the first All India Gandhi Literature Conference was held in Pune last year, the discussions at this year’s event had reached a broader national and international audience. He stressed the need to take Gandhian ideas emerging from the conference to more people. Referring to the Generation Z protest, he expressed optimism about young people embracing Gandhian principles and conducting their movements responsibly.

Prof. Dr. Sudhir Gavhane, former Vice-Chancellor, highlighted the scale and diversity of the conference. More than 250 research papers were presented, the essay competition received an encouraging response, and 300 paintings created by school students reflected Gandhian thought. Experts presented their perspectives in Marathi, Hindi, Urdu and English. He acknowledged the collective efforts behind the conference’s success and noted the participation of delegates from 25 countries. He particularly highlighted the significant involvement of young people and emphasised the importance of taking Mahatma Gandhi’s ideas to the next generation.

-------------------------------------

दुसऱ्या अखिल भारतीय गांधी साहित्य संमेलनाचा समारोप

गांधी विचारांचा जागर पुढेही सुरू राहणार; संमेलनाच्या समारोपात मान्यवरांचा निर्धार

छत्रपती संभाजीनगर, दि. ९ : महात्मा गांधी मिशन आणि महाराष्ट्र गांधी स्मारक निधी यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित दुसऱ्या अखिल भारतीय गांधी साहित्य संमेलनाचा समारोप आज डॉ. कुमार सप्तर्षी साहित्यनगरी, एमजीएम स्पोर्ट्स स्टेडियम येथे देश-विदेशातून आलेल्या मान्यवरांच्या प्रमुख उपस्थितीत संपन्न झाला. या संमेलनात २५ पेक्षा अधिक देशांचे प्रतिनिधी सहभागी झाले होते.

या समारंभाला महात्मा गांधी फाउंडेशनचे अध्यक्ष तुषार गांधी, गांधीवादी विचारवंत प्रा. डॉ. एम. पी. मथाई, संमेलनाध्यक्ष प्रा. डॉ. विवेक सावंत, स्वागताध्यक्ष श्री. अंकुशराव कदम, एमजीएम विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. डॉ. विलास सपकाळ, गांधीग्राम विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. डॉ. एन. पंचनाथम, माजी कुलगुरू प्रा. डॉ. सुधीर गव्हाणे, महाराष्ट्र गांधी स्मारक निधीचे सचिव अन्वर राजन, विश्वस्त लक्ष्मीकांत देशमुख, कमांडर भूषण देवाण, डॉ. अन्नमलाई, बिभूती कुमार मिश्रा, प्रा. डॉ. रियास सुलेमा लेब्बे, जेना एडवर्ड्स, अधिष्ठाता डॉ. रेखा शेळके, अधिष्ठाता डॉ. जॉन चेल्लादुराई, डॉ. मच्छिंद्र गोर्डे, प्रा. संजय मोहड यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते.

या समारंभात ‘रिइमॅजिनिंग गांधी थ्रू लिटरेचर’, ‘गांधीयन कन्स्ट्रक्टिव्ह प्रोग्राम अँड इन्स्टिट्यूशन बिल्डिंग’, ‘ऑल आर नॉट बॉर्न लीडर्स’ आणि ‘गांधीज वर्ल्ड व्ह्यू’ या चार पुस्तकांचे मान्यवरांच्या हस्ते प्रकाशन करण्यात आले. विविध स्पर्धांतील विजेत्यांना यावेळी सन्मानित करण्यात आले. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रा. डॉ. रिहाना सय्यद यांनी केले तर आभार अधिष्ठाता डॉ. रेखा शेळके यांनी मानले. राष्ट्रगीताने कार्यक्रमाची सांगता झाली.

या समारोप समारंभात विविध मान्यवरांनी व्यक्त केलेले विचार खालीलप्रमाणे आहेत :

तुषार गांधी : आपण अनेकदा भूतकाळात रमतो; मात्र वर्तमानकाळाबद्दल पुरेसे बोलत नाही. आपला भूतकाळ कितीही गौरवशाली असला आणि त्या काळात सांस्कृतिक व औद्योगिक विकास झाला असला, तरी आपले मूल्यमापन वर्तमानातील परिस्थितीवरून व्हायला हवे. वास्तव कितीही कटू असले, तरी साहित्यिकांनी ते आपल्या लेखनातून निर्भीडपणे मांडले पाहिजे, कारण साहित्य हे वर्तमानाचे प्रतिबिंब असते. महात्मा गांधी यांनी साहित्यिकांना हेच सांगितले होते. आपण लोकशाहीवर विश्वास ठेवत असू तर तरुणाईच्या खांद्याला खांदा लावून उभे राहणे आणि तिच्यातील ऊर्जेला योग्य दिशा देणे ही आपली जबाबदारी आहे. जंतर-मंतर येथे होणाऱ्या आंदोलनाला प्रत्येकाने आपापल्या ठिकाणाहून सहकार्य करावे.

प्रा. डॉ. एम. पी. मथाई : दुसरे अखिल भारतीय गांधी साहित्य संमेलन आयोजित केल्याबद्दल एमजीएम विद्यापीठाचे अभिनंदन करतो. या संमेलनात पुस्तकांचे प्रकाशनही झाले. ‘जेन झी’च्या तरुणांनी जंतर-मंतर येथे केलेले आंदोलन आपण पाहिले आहे. आजची तरुणाई ‘गांधी आजही शक्य आहेत का? गांधी विचार प्रत्यक्ष जीवनात जगणे शक्य आहे का?’ असे प्रश्न विचारत आहे. या प्रश्नांना आपण सकारात्मक उत्तर दिले पाहिजे. महात्मा गांधी यांनी जे विचार मांडले, ते प्रत्यक्षात आचरणात आणणे शक्य आहे, याची खात्री करून घेतल्यानंतरच त्यांनी ते जगासमोर मांडले. त्यामुळे गांधी विचार केवळ तत्त्वज्ञानापुरते मर्यादित नसून ते प्रत्यक्ष जीवनात जगता येऊ शकतात.

प्रा. डॉ. विवेक सावंत : महात्मा गांधी मिशन विद्यापीठाने या भव्य संमेलनाचे आयोजन केले. महात्मा गांधी यांचे विचार जिवंत ठेवण्यासाठी इतक्या मोठ्या संख्येने लोक एकत्र येऊ शकतात, हे या संमेलनातून सिद्ध झाले. या अभिनव संमेलनाची सुरुवात करणारे ज्येष्ठ विचारवंत डॉ. कुमार सप्तर्षी यांची यानिमित्ताने आठवण होते.

श्री. अंकुशराव कदम : देश-विदेशातून या संमेलनासाठी उपस्थित राहिलेल्या सर्व मान्यवरांचे मी मनापासून आभार मानले. महात्मा गांधी यांच्या विचारांच्या सहवासात हे दोन दिवस कसे गेले, हे कळलेच नाही. या संमेलनाच्या यशस्वितेसाठी सर्वांनी मोलाचे योगदान दिले. हे संमेलन म्हणजे पूर्णविराम नसून गांधी विचारांचा हा जागर पुढेही असाच सुरू राहील, असा विश्वास व्यक्त करतो.

प्रा. डॉ. रियास सुलेमा लेब्बे, श्रीलंका : या संमेलनात सहभागी होता आल्याचा मनापासून आनंद होत आहे. महात्मा गांधी यांच्यावरील माझे संशोधन एमजीएम विद्यापीठाने प्रकाशित केल्याबद्दल मी आनंद व्यक्त करतो. गांधीजींची विचारसरणी श्रीलंकेसाठीही तितकीच उपयुक्त असून भारताने श्रीलंकेला मोलाचे सहकार्य केले आहे. त्याचप्रमाणे श्रीलंकेत शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी भारताने महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

बिभूती कुमार मिश्रा : हे संमेलन दिव्य आणि अद्भुत होते. या संमेलनातून खूप काही शिकायला मिळाले. या संमेलनाच्या यशस्वितेसाठी अनेकांनी मोलाचे योगदान दिले असून सर्वांच्या सहभागातून हा उपक्रम यशस्वी झाला.

कमांडर भूषण देवाण : सध्या समाजात वाढत असलेला लालसा आणि हव्यास हे जगभरातील अनेक समस्यांचे मूळ आहे. या समस्यांवर मात करण्यासाठी महात्मा गांधी यांचे विचार मार्गदर्शक ठरू शकतात. आपण प्रगतीचा विचार जरूर करावा; मात्र, त्यासाठी हव्यास बाळगू नये. या संमेलनातून गांधीजींचे विचार आत्मसात करून ते आपल्या जीवनात आचरणात आणावेत.

जेना एडवर्ड्स : या संमेलनात सहभागी होणे हा माझ्यासाठी सन्मान आहे. या संमेलनातून शांततेसाठी कार्य करण्याची मला आणखी प्रेरणा मिळाली. महात्मा गांधी यांचे विचार आणि त्यांची दूरदृष्टी आजही जगभरातील असंख्य लोकांना प्रेरित करत असून शांतता आणि सहअस्तित्वाच्या दिशेने कार्य करण्यासाठी मार्गदर्शन करत आहेत.

अन्वर राजन : दोन दिवसांच्या या साहित्य संमेलनात विविध विषयांवर सखोल चर्चा झाली. गेल्या वर्षी पहिले अखिल भारतीय गांधी साहित्य संमेलन पुण्यात आयोजित करण्यात आले होते. यंदाच्या संमेलनातील चर्चा अखिल भारतीय स्तरासह जागतिक स्तरापर्यंत पोहोचली आहे. या संमेलनातून समोर आलेले गांधी विचार अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचविणे आवश्यक आहे. आज देशासमोर विविध प्रश्न असताना ‘जेन झी’च्या आंदोलनातून आश्वासक चित्र दिसत आहे. या पिढीतील तरुण अत्यंत जबाबदारीने गांधीजींच्या मार्गावर चालत आंदोलन करीत आहेत.

प्रा. डॉ. सुधीर गव्हाणे : या संमेलनात २५० पेक्षा अधिक संशोधन निबंध सादर करण्यात आले. निबंध स्पर्धेला प्रतिसाद मिळाला, तसेच शालेय विद्यार्थ्यांनी काढलेल्या ३०० चित्रांतून गांधी विचारांचे दर्शन घडले. मराठी, हिंदी, उर्दू आणि इंग्रजी या भाषांमधील अनेक तज्ज्ञांनी आपले विचार मांडले. संमेलनाच्या यशस्वितेसाठी सर्वांनी योगदान दिले असून २५ देशांतील प्रतिनिधी या संमेलनात सहभागी झाले होते. विशेषतः तरुण पिढीचा सहभाग लक्षणीय होता. महात्मा गांधी यांचे विचार नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविणे आवश्यक आहे.

MGM University News and Latest Updates